जनसामु ललित त्रिपुरा सुन्दरीको कृति

by raju Fri Jan 18, 2008 7:47 am NST

करिव दुइसय वर्षअघि अर्थात १८८१ सालमा ललितत्रिपुरा सुन्दरीले अनुवाद गरेको राजधर्म लामो समयसम्म बाहिर आएन । राजधर्मलाई कसले अनुवाद गर् यो भन्नेमा नै विवाद कायम रह्यो । योगी नरहरीनाथको संयोजकत्वमा २०१६ सालमा भएको प्राज्ञहरुको भेलाले यो कृति ललितत्रिपुरा सुन्दरीले नै लेखेका हुन भनी सामुहिक हस्ताक्षर गरेको थियो । हस्ताक्षर गर्नेहरुमा बालकृष्ण सम सिद्धिचरण श्रेष्ठ, सत्यमोहन जोशी तथा जनकलाल श्रेष्ठ लगायत हुनुहुन्थ्यो । त्यसको पचास वर्षपछि साहित्यकार नरेन्द्रराज प्रसाईले पुस्तक प्रकाशन गरी नरहरीनाथको प्रयासलाई पूर्णता दिने प्रयास गर्नुभएको छ ।

पुस्तकमा ललितत्रिपुरा सुन्दरीको अनुवादलाई छाप्ने भुवानानन्दका अक्षरहरु समेत समेटिएका छन् । १ सय ३४ अध्यायको यो पुस्तकमा ७ सय २६ पृष्ठ छन् । पुस्तकमा मोदनाथ प्रश्रित गोविन्द भट्ट सत्यमोहन जोशी जगदिशशम्शेर राणा मदनमणि दिक्षित तथा बेलायति इतिहासवीद जोनाथन ग्रेक्सनका धारणाहरु पनि समेटिएका छन् । लेखक तथा प्रकाशक नरेन्द्रराज प्रसाई ललितत्रिपुरा सुन्दरीका बारे थप अनुसन्धान हुनुपर्ने बताउनुहुन्छ ।

सुन्दरीले गरेका समाज सुधारकाकार्य नेपाली इतिहासका कोशेढुङ्गा भएका छन् । राजधानीको गजुरसहितको धरहरा ललितसुन्दरीले नै १८८२ सालमा बनाउन लगाएकी हुन् । सुन्धारा १८८५ सालमा बनाउन लगाएकी हुन् । यसैगरी त्रिपुरेश्वर महादेवको मन्दिर १८ सय ७४ मा शुरु भएर १८७७ मा सम्पन्न भएको थियो । यो मन्दिर अगाडि उनको सुन्दरमूर्ति राखिएको छ । काठमाडौं ललितपुर जोड्ने बागमति पुल पनि उनैले बनाउन लगाएकि हुन् । देशभक्त र असल समाज सुधारक सुन्दरीको हुलाक टिकट निकाल्न आवाज उठाइरहेको बताउनुहुन्छ विधायक शान्ता श्रेष्ठ�� । अहिले ललितसुन्दरीका कार्यको थप अनुसन्धान भैरहेको छ ।